ELKAR 1

Elkar ariketa 1

1.- Erabakien bidez erdietsi nahi lituzkeen helburuak hauek dira: euskalkiak ez daitezen elkarrengandik gehiago urrun eta alden, lehenik; ahal daitekeen neurrian, elkar bil daitezen, gero.

2.- Baina zer gertatu zen? Zabartuaz joan ziren gurasoak, zerurako bidea umeei erakustean, eta Adamen umeak, elkarrekin lehian bezala, hasi ziren atsegin lotsagarrien ondoren.

3.- Ingelesez ere maizegi gertatzen den bezala, ikus daitezke gure artean, elkarrengandik urrun ez dabiltzala, elkarrizketa, elkar-izketa, eta, agian, elkar hizketa; hitzegin, hitz-egin eta hitz egin.

4.- Itzulitakoan, hizketan hasi eta txangoaren inpresioak kontatu genizkion elkarri.

5.- Hala dirudi, ezin garela geure paperetatik atera, kosta egiten zaigula gidoitik atera eta elkarren artean zinez mintzatzen hastea.

6.- Behartua dago gurasoa zortzigarren lekuan, ume eta mirabeei eragoztera bekaturako bide eta arriskuetan ibiltzea, nola den arratsetan berandu etxeratzea, batez ere emakumeak; lagun gaiztoekin biltzea, neskatxa eta mutilen batzarreak diren etxeetara joatea, ezkontzeko hitzak emanik daudenak elkarrekin bakarrik egotea.

7.- Aspaldi haserre egondako jendearen arteko besarkadak ikusi genituen manifestazio erraldoian, eta euskaraz bi hitz baizik ez dakizkien jendea haiexek erabiltzen zituela, elkarren artean agurtzean.

8.- Ez daude, nabari da, Txinakoaren antzeko harresiz elkarrengandik bereziak, bai baitira, urri edo ugari, pipa hartzen duten apezpikuak ere.

9.- Jauna: nahi du bada umeak kutxan gorderik edukitzea? Ez, baina bai, neskatxak eta mutilak elkarrekin batzarreak etxeetan ez egitea, zeren bestela bekatu asko hemendik etorriko diren, dela gogoz, dela hitzez, dela keinadaz.

10.- Denbora puska bat zeramatenean elkarrekin ekinean eta lurrean piririka, zentinela karlistak Martin Saldias horma baten kontra zokoratu eta herio-kolpea ematera prestatu zen.

11.- Begira ezkontzeko hitzak emanik edo ustean dagoen alaba horri utzi diozun bere ezkutariarekin egoten nahi duen eran, zeuregan esaten duzula: zaudete; bada gero ere elkarrekin bizi behar duzue. Ah guraso zorigaiztokoa! Zure gainean izango dira zure alabaren bekatuak.

12.- Berez bezala dator horrexegatik, ezer behartu eta bihurritu gabe, Urte-giro haiek eta Egunkari hau elkar berdintzea nahiz formari nahiz mamiari dagokionez, elkarrengandik hain guztiz beste direlarik ere.

13.- Elkarri agur esan eta Saldias jauregirantz abiatu zen.

14.- Basoa ez zen oso itxia, horrenbeste terreno libre ikusi eta zuhaitzek elkar errespetatzea eta batak besteari tokia uztea erabaki balute bezala.

15.- Ezkontzeko hitzak emanik daudenak elkarrekin hitz egiten egotea Baionako apezpikuaren mendeko elizetan apezpikuak bakarrik barkatzen duen bekatua da.

16.- Urteak joan ahala, euskalkiak bereizten eta elkarrengandik urruntzen ari dira, edozein hizkuntzaren dialektoak bezala.

17.- Hantxe, halaber, Irurtzungo edo inguruko herrietako neskatilak, elkarren artean irrika eta beraien ardurapean utzitako umeekin jolastuz.

18.- Orduan, aspaldiko partez, ama, ahal bezain amultsuki ene bi besoen artean hartu nuen eta gure bi matelek elkar ukitzen zutelarik, ene negar-anpuluek harena busti zuten. Elkar sustengatuz joan ginen sukalderaino, isil-isila.

19.- Ezkonduen bizimodua gurutze txit astun eta samina da berez, eta burdinazkoak dira honen kateak, baina urrezko bihurtuko direla dio, ezkonduek elkarren artean, dagokien bezala, maite badute.

20- Luze gabe, elkarren aurrean geunden, arrain zopa jaten biok, botila ardoa aurrean.

21.- Beharrak eta indarrak batera joerazten ez gaituzteino, eta txorakeria litzake orduan euskaldun guztiak giputzon esanera egongo direla sinestea, atzera begiratu behar dugu, euskalkiak are gehiago elkarrengandik bazter ez daitezen.

22.- Pentsatu nuen, gosaldu gabe, berehala arditegira joanen nintzela... eta lanean hasiko, baina ordu berean ama sukaldetik atera zen eta uste baino lehenago elkarrekin gurutzatu genuen.

23.- Onginahi eta amodio hau aipatzen bada ezkonduak biziko dira, zakurra eta katua, elkar loturik, biziko liratekeen bezala.

24.- Haien arteko eztabaida oso lasaia izan zen, eta arrazoi osoa eman zion Ali Beyren baieztapenari: «arabiarrek adeitasun handiz tratatzen dute elkar zeinahi egoeratan».

25- Elkarrengandik hurbil samar daude bi misioetxe horiek; bertako misiolariek maiz joan behar izaten dute elkarrekin; eta hargatik, Pingliangeko prefekturaren zokorik baztertuenean dauden bi etxe horien artean hartu-eman handia izaten da.

26.- Hedabide beraren soldatapekoak izanak ginen urte batzuk lehenago. Ongixko hartzen genuen elkarrekin antzinako denboretan.

27.- Emakume ezkonduak egin behar duen laugarren gauza da setaren grina hilduratzea edo hezteko neurri egokiak hartzea; bestela laster itzaliko da ezkonduek elkarri zor dioten onginahi eta amodioa: ez da bakerik zurekin izango, eta nork eta nola igaroko du bere bizitza guztia zu bezalako zirauna bere aldean daukala?

28.- Alta, begiratu balit, ez ote nion zorroa hustuko? Baina ez zen tokia, ez eta momentu egokia. Beraz, bata ala bestea, mutu egon ginen elkarrekin errespetuz eta bereziki errespetatu nahi genuelakoz lurrez estaltzen ari ginenaren memoria.

29.- Uste ez bezalako aldakuntzak dakartzate berekin urteek. Loidi aspaldiko ezaguna dut. Haurretandik ez gara elkarrengandik urruti ibili Errenterian.

30.- Irailaren lehenengo egunetan abiatu nintzen nire barrutiaren iparraldea ikertzeko asmotan. Ahal banezakeen, Txinako harresi handiaren iparralderaino igarotzeko asmoa nuen, Gobiko misiolariekin elkarren aditurik, deabruari ipar eta hegoaldetik astinaldi gogorra emateko.

ERRANAIRUAK 3

ERRANAIRUEKIN TESTUA:

Abendua zen, azterketak urtarrilean ziren, globalak. Oraindik ez zuen ezer egin, mutikoak ez zituen liburuak ireki eta gaiak prestatzen ez zen hasi, ez zekien ezer. Gabonak laister iritsi behar ziren eta familia ikusi nahi zuen, bere lagunekin afaldu eta festaz atera. Horretarako, hortzez eta aginez lanari lotu behar izan zion. Horrela, gabonak iritsi baino lehen, gai guztiak ezagutzen zituen eta bakarrik errepaso txiki bat egin behar izan zuen gabonetan. Bere familiaz eta lagunetaz gozatu izan ahal zuen. Azkenean, urtarrilean asignatura guztiak lehenengoan gainditu zituen, halaber nota onekin.

ERRANAIRUAK 2

EGOERA	ERRANAIRUA
Presidentea mutur aurrean jarri zaio eta aurpegira begiratuz, berari buruzko iritzi txarra agertu dio batere arazorik gabe	Ez du mingainean herdoilik
Urte osoan ibili da Mikel lanean maila igotzeko prestatzen; ikastaroak egin, txostenak aurkeztu, ordu gehigarriak bete… azken unean, halere, nagusiaren ilobari eman diote igoera, batere merezi gabe.	Jokalaririk hoberena pilotarik gabe
Teilatuan teila bat hautsi da eta ura sartzen da. Mikel teilatura igo da hura konpontzeko asmoz, baina teilatua zanpatzean beste hamaika teila hautsi ditu.	Tximistatik atera eta ostotsera erori
Mikelek lagunari esan dio sobera mintzatzen dela. Hala ere, Mikel zinez kalakariagoa da eta gainera oihuka jardutea maite du.	Otsoa artzain
Mikel jo eta su ibili da neska baten gibeletik, hura erakarri asmoz, baina alferrik izan da eta orain arras goibel dago.	Askoren astoa goseak hil
Mikelek irakasleari atzo medikuarenean izan zela azaldu dio eta horregatik ez zela eskolara joan. Irakaslea aitarekin mintzatu da eta egia ez zela ikusita, bertan zigortu du.	Gezurrak adarrak laburrak ditu
Mikelek bere burua zuzendari izendatu du. Kideak ez daude sobera ados, baina Mikelek horren berri galdetu dienean inork ez du hitzik esan.	Entzun eta isil, baiezko biribil
Mikel beti oso mutiko zintzoa izan da, baina azpijokoetan beste inor baino trebeagoa eta mingarriagoa dela jakin duzu	Otsoa artzain
Mikelek uko egin dio zuen lanpostuari, lagun batek laster hobea eskainiko diola agindu baitio. Krisia dela-eta eskaintza bertan behera geratu da eta Mikel langabezian da orain.	Eza, harria baino gogorragoa
Mikelek etxea eta lana kendu dizkit, baina hori ez da horrela geratuko	Odolkiak ordainetan
Mikel, liburua argitaratu diotenetik Shakespeare bailitzan ibiltzen da karrikan barna	Ez izan eta bai uste
Autoa bost lagunen artean erosi dute Mikelek eta bestek. Handik bi hilabetetara zeharo hondatua et zahartua dago.	Askoren astoa goseak hil
Mikel oso ikasle txarra izan da beti, baina, kostata bada ere, ikasketak amaitu eta orain irakasle dabil.	Hobe da txori bat eskuan ehun hegan baino

KI HANPADURA 1

Hurrengo esaldi eta pasarteak aztertu eta gaizki dagoena zuzendu

1.- Anaiak holako lanik ez zituela nahi jakinarazi zion.

2.- Bizikleta behar ez zen bidetik ibilki eta autoak harrapatu!

3.- Herrian ikusi zidaten atzo eta gaur haiekin joateko erran naute.

4.- Ama pentsatzen dago zer egin behar duen bihar bazkaltzeko.

5.- Neronek liburua erosi nuen Xalbadorren.

6.- Apez bezala egon ziren bi urtez Bidankozen.

7.- Horiek ere dakite Anderrek zergatik suspenditu du.

8.- Futbol jokalarietaz mintzatzen pasatzen du eguna, batere mugitu gabe.

9.- Aitak sukaldea garbitzea esan zion, baina kasurik ez.

10.- Horien artean bada mutil bat dela nire lehengo ikaskidearen oso laguna.

11.- Berueten omen zegoen gizonen bat inguruotan denak ikaratzen zituena, borrokalari fama zuena. Bordaberrik berak ere ez zuen polita izan behar eta, jakinki gizon horren berri, eta ikustera joateko aiherrak (irrikitan) egoki aspaldian!

12.- Gazta jan dut, eta ere bai haragia.

13.- Neska hura hementxe gelditu egin zen.

14.- Kalean ikusi diet goizean baina ez diet deus ere erran.

15.- Petra Mari nire ikastolako irakasle bat da.

16.- Jakinarazi zion libururik ez zituela ekarri.

17.- Badut lagun bat dela Irurtzungoa.

18.- Irakasle bezala egon zen bi urtez Erratzun.

19.- Bista ona edukiki, baina ezin elkar ikusi!

20.- Irailak 14 etorriko zela erran zuen, baina ez etorri!

21.- Asko oroitzen naiz urte hartan ezagutu nuen mutil batetaz.

22.- Deitu eta deitu ari naiz, baina inork ez erantzuten!

23.- Beti ereta (‘rollo’) berarekin ari da, beste batean ez duela onartuko, baina unea iristen denean beti baietz erraki ergel horrek!

Beti ereta (‘rollo’) berarekin ari da, beste batean ez duela onartuko, baina unea iristen denean beti baietz erraki ergel horrek!

24.- Donostitik Zarautzera hogei eta bost kilometro daude.

25.- Ez zuela nahi esaten zuen, ez zuela hartu behar, baina edari hura gustatzen eta azkenean hartu! 26.- Ingelesez mintzatzera ikasi zuen Londresen, sei hilabeteetan.

27.- Hori beti besteetaz baliatzen da nahi duena lortzeko.

28.- Han feria ikusten genbiltzan, eta halako batean hor ikusten dugu jendea dena ijito bati makilekin kristorenak ematen. Zer ote zen eta, kartera lapurtzen bati ari zela, besteak ikusi! Jo garrotearekin, eta eskuan zeukan kartera kendu omen zion!

29.- Mirari zegoen pentsatzen gauzak ez zituela ongi egin.

30.- Gaizkixe da gure mutikoa orain!

31.- Mikelek bazuen lagun bat zela unibertsitateko langilea.

32.- Zazpi egun honetan ez du begirik itxi!

33.- Aita badago gaixorik, ospitalean.

34.- Alkate aitaren lehengusua izan zen luzaz.

35.- Gaur ez dut batere asmatzen, ez dago gauzak zuzen egiteko modurik! Astelehena izaki!

36.- Hobe da kurtsoan zehar lan pixka bat egitea ezen ez gero uda ikasten pasatzea.

37.- Garagardoa Ikerrek, gustu-gustura edan egin zuen.

38.- Esan zion lan hura egitea, baina besteak ez zuen egin.

39.- Lehen aldia da prozedura hori erabiltzen dela.

40.– Urtzi dago etxean.

41.- Ez erosteko esan nien, garestiegia zela, baina eroski zozo haiek!

42.- Jatera eman zion, baina ezin zeun deus irentsi, hain zegoen ahul.

43.- Ergel hark denda non zegoen ez genekiela uste zuen, baina guk jakin eta jokoa erosi!

44.- Hemendik ederki ikusiki Mikelen etxea! Han da, gain hartan.

45.- Merkatuan ogia erosi eta berehala joanen naiz etxera, zu egon lasai.

46.- Zuk gauzak beti gaizki azaltzen! Hola ez dago deus ere egiterik hemen!

47.- Hau honela izan eta gabiltza hain ardura gutxirekin!

48.- Erretzeko beroa ari zuen eta berokia jantzirik ekarki ergel hark!

49.- Nago ez ote den hobe deus ez egin eta esperoan gelditzea.

50.- Baina hurrengo aukera zetorkionean agur agindu onak!, agur asmo ederrak!, behingoa ezer ez zela eta, berriz ere berera eta lehenera. Arimaren etsaiak bakoitzean behin baino ez du eskatzen. Hark jakin behin askok egiten dutela beti !

51.- Tiroa ez egiteko agindu zion tenienteak, baina ez zion aditu.

52.- Ez ibiltzen da ez ibiltzen uzten du.

53.- Nire irudiko oporretan askoz ere hobe gaude klasean baino.

54.- Hala, pixka bat egon nintzen haien bertsoak aditzen, eta ni ere lotsagabea izaki, eta gogoan daukat nola bota nuen aurreneko bertsoa, eta handik aurrera sekulako saioa egin genuen.

55.- Ez erosteko esan nien, garestiegia zela, baina eroski zozo haiek!

56.- Mirenek du aukera gauzak zuzen egiteko.

57.- Ez nuen uste, baina ageriki gure herria hemendik!

Ongi dago

58.- Daude franko izorratuak, baina ez ditugu botako.

59.- Jakin banu ez nintzen herrira joanen!

60.- Ariketa hariek klasean lan ditzakegu, ongi ikasi arte.

2 BAKARRIK EGIN DITUT SAIATU NAIZEN ARREN, EZ NEKIELAKO.

GALDEGAIA / MINTZAGAIA 2

Ariketa – Mintzagaia eta galdegaia

Perpaus hauetan, erran: 1) zein den galdegaia; 2) zein den mintzagaia; 3) mintzagaia hanpatua den ala ez.

Horiek zehaztu baino lehen, pentsatu perpausaren hitz-ordena markatua den.

1.- Mikelek atzo esnea edan zuen. (SOA)

2.- Mutiko hark euskaraz ongi zekien. (SOA)

3.- Mutiko hark ongi euskaraz zekien. (SOA)

4.- Nik hura banekien. (SOA)

5.- Aitatxi erori egin da. (SA)

6.- Madrilgoek Haritz pozik ikasketaburu izendatu dute. (SOA)

7.- Gerrillarien burua Ruandako armadak harrapatu du. (SOA)

8.- Anek oinetako berriak ahizparendako erosi ditu. (SOA)

9.- Liburuaz gustura mintzatu ginen atzo hitzaldian.

10.- Gu, atzo, hitzaldian, gustura liburuaz mintzatu ginen. (SOA)

11.- Ainarak goxokiak bere lagunarendako erosi ditu. (SOA)

12.- Gure aita zenak ahal zuen guztietan antxumekia jaten zuen. (SOA)

13.- Zinegotzi Mikelen adiskidea egon zen Aritzun. (OSA)

14.- Horrek euskara ederki daki. (SOA)

15.- Haiek euskara bazekiten, jakin.

16.- Nerea gelditu da etxean. (SAO)

17.- Erositako liburuak, Pellok Mireni utzi zikion atzo.

18.- Zuek ongi lehengo urteko lana egin zenuten. (SOA)

19.- Maindirea garbigailuan urratu zitzaion amari. (SOA)

20.- Ikasleek errektoreordeari irakasle haren jokaera okerra azaldu zioten.

21.- Jon kalean erori egin da. (SOA)

22.- Haiek dirua, ekarri, bazekarten. (SOA)

23.- Gu mintzatzen gara euskaraz holako lekuetan. (SAO)

24.- Dirua galdu zuen Mikelek atzo. (OAS)

25.- Osasunak aise partidak galtzen ditu. (SOA)

26.- Xalak Titini Donostiako Galarragan irabazi zion partida igandean. (SOA)

27.- Usakumea, ongi, Armairuko Mendialdea jatetxean egiten dute. (SOA)

28.- Hizkuntza zaila alemana iruditzen zitzaion mutil hari. (SOA)

29.- Mutikoek lanak irakasleari aurkeztu dizkiote arestian. (SOA)

30.- Lehengo eguneko hitzaldian nahasi egin nintzen ni. (OAS)

PERPAUSAK 7

Egizu hurrengo testu ttipien analisia

Guk aldaketa gauza dadin (M. P. Helburuzkoa) justizia trantsizionala landu nahi dugu, baina (P. Elkartua. Juntatua Aurkaritza) ez dute onartzen. Estrasburgoko auzitegitik horri buruzko ebazpen asko etorri dira, auziak ez direla (behar bezala) tratatu (M. P. konpletiboa) (M. P. Moduzkoa) esaten dute.

Guraso erdaldunez osatutako (M. P. Erlatibozkoa) taldeetan, euskararekiko jarrera positiboa dute (P. N.) denek. Euskaraz

ikasteko (M. P. Helburuzkoa) klaseetara joaten dira eta dakiten apurra erabiltzen dute, nahiz eta ez den erraza.(M. P. kontzesiboa). (P. E. Juntatua. Emendiozkoa)

Guraso etorkinekin izandako (M. P. Erlatibozkoa) elkarrizketetan ageri da euskararekin ez dutela (M. P. Konpletiboa) izan harremanik. Euskaraz jakitea (M. P. konpletiboa) ezinbestekoa iruditzen zaie seme-alabei lagundu ahal izateko, (M. P. Helburuzkoa) baina (P. E. Juntatua, aurkaritza) gero ez dira gai.

TESTUAK 1

ZENBAT URTE BIZIKO GARA?

Biologia aldizkarian Gorka Orive Arroyok idatzitako “Zenbat urte biziko gara?” testuan, egilea aldi berean igorlea da eta honen kasuan gaian aditua da, farmazian doktorea delako. Testuan Oriveren rola dibulgatzailea da. Bere asmoa objektiboki bizi itxaropenari buruzko informazioa ematea da; hau da, informazioa ematea besterik ez.

Horretarako testuaren hasieran eta bukaeran 3. pertsona orainaldian erabiltzen du. Nahiz eta testuko beste zati guztian 1. pertsona pluralean erabi. Hau testu osoan zehar hartzailea aktiboki agertzeko egiten du eta horrela honen presentzia ikustarazi, honen atentzioa bereganatzeko.

Testu hau maila akademiko on bat duen euskaldun batentzako pentsatua dago. Edonork ezin izango luke testu honetan aipatzen diren gauza guztiak ulertu. Orive Arroyok euskara batua erabiltzen du, maila estandar batean. Kanala idatzia da.

Lehen esan dugun bezala, azalpenezko testua da, informazioa zabaltzea du helburu eta horregatik logikoa denez, ez da modalizaziorik agertzen.

Woody Allen aipatzen du behin, beraz, testuan polifonia dago. Ez da soilik idazlearen ahotsa entzuten. Aldi berean, intertextualitatea dagoela esan dezakegu.

TESTU ANTOLATZAILEAK 3

PERPAUSAK 6

TESTU HONETAKO PERPAUSAK AZTERTU:

Soroetan lan egiten duten laborariek beti egin nahi izaten dute esnea eta gasna baina hau ez da beti posible. Gazteek ikusten dute lanean duten egoera eta horregatik nahiago izaten dute hirira lan egitera joan, soldata hilabetero izateko. Horrela ez dira hirietan gelditzen eta azken haue pairatzen dute bestela pairatuko ez luketen egoera aski bitxia: Ez dute gazterik, nahiz eta mendietan eta larreetan baden denentzako lana. Jendea herrietan geldi dadin lan politika eraginkorrak martxan jarriko direnean ikusiko dugu zer gertatzen den. Bitartean, zagarrek lehenago iragarri bezala, basamortu bilakatu dira gure herriak, jendea lasai bizitzeko toki hutsa.

1. Soroetan lan egiten duten laborariek beti egin nahi izaten dute esnea eta gasna baina hau ez M.P. erlatibozkoa da beti posible.
   P. elkartua, juntata, aurkaritza

2. Gazteek ikusten dute lanean duten egoera eta horregatik nahiago izaten dute hirira lan

M. P. erlatibozkoa

egitera joan, soldata hilabetero izateko.
M. P. konpletiboa M. P. helburuzkoa
P. elkartua, juntatua, emendiozkoa

3. Horrela ez dira hirietan gelditzen eta azken haue pairatzen dute bestela pairatuko ez luketen egoera aski bitxia. M. P. erlatibozkoa
   P. elkartua, juntatua, emendiozkoa

4. Ez dute gazterik, nahiz eta mendietan eta larreetan baden denentzako lana.
   M. P. kontzasiboa

P. Elkartua

5. Jendea herrietan geldi dadin lan politika eraginkorrak martxan jarriko direnean ikusiko dugu
   M. P. helburuzkoa
   M. P. denborazkoa
   zer gertatzen den.
   M. P. zehar galdera
   P. elkartua

6. Bitartean, zaharrek lehenago iragarri bezala, basamortu bilakatu dira gure herriak, jendea
   M. P. moduzkoa
   lasai bizitzeko toki hutsa.
   M. P. helburuzkoa
   P. Elkartua, juntatua, alborakuntza

PERPAUSAK 5

Aztertu testua osatzen duten perpausak:

Gainpopulazio arazo ugari sortzen ari da munduko txoko askotan. Pertsona kopuru erraldoi bati muturreko pobrezia eta hondakinen kudeaketa txarra gehituz gero, “slum”aren egoera agertuko zaigu. Delhi hiriko auzorik handiena den espazio horretan 150.000 lagun inguru bizi dira. Kamioiek egunero uzten dute zabortegian hiritik ekarritako zaborra, eta auzotarrek plastiko eta beira bilatzen dute, bizirauteko.

1. Gainpopulazio arazo ugari sortzen ari da munduko txoko askotan.
   P. bakuna

2. Pertsona kopuru erraldoi bati muturreko pobrezia eta hondakinen kudeaketa txarra gehituz gero, “slum”aren egoera agertuko zaigu.
   M. P. baldintzazkoa
   P. elkartua

3. Delhi hiriko auzorik handiena den espazio horretan 150.000 lagun inguru bizi dira.
   M. P. erlatiboa
   P. elkartua

4. Kamioiek egunero uzten dute zabortegian hiritik ekarritako zaborra, eta auzotarrek plastiko eta beira bilatzen dute, bizirauteko. M. P. erlatibozkoa
   M. P. helburuzkoa

P. Elkartua, juntatua, emendiozkoa

PERPAUSAK 4

PERPAUS MOTAK identifikatu. ARIKETA

1. Arratsaldean etorri ezean, ezingo dugu joan.
   M.P. Baldintzazkoa
2. Asko gustatzen zait garagardoa, hala ere, ardoa edanen dut.
   P. Elkartua, juntadura, aurkaritza
3. Bost euroko billetea oso txiki eta itsusia da.
   P. Bakuna
4. Ez da Gasteizen egon, baina oso ongi ezagutzen du.
   P. Elkartua, juntatua, aurkaritza
5. Ez duzue jolastea maite, ezta ikustea ere.
   P. Elkartua, juntatua, emendiozkoa
6. Gaur ikusitako mutila oso ongi ezagutzen dudala uste dut.
   M. P. Erlatiboa
   M.P. konpletiboa

7. Ikusi duzun ala ez jakin nahi dut.
   M. P. zehar galdera
8. Internet gustuko dut asko ikasten dudalako.
   M.P Kausazkoa
9. Mikel deitzeko esan diot.
   M. P. konpletiboa
10. Mikelek gaur goizean zazpi liburu berri irakurri ditu.
    P. Bakuna
11. Zu etorri bezain laster joanen naiz.
    M.P. denborazkoa
12. Zuk tontakeriak esan arren, ez zara batere barregarria.
    M. P. kontzesiboa

PERPAUSAK 3

PERPAUS MOTAK LANTZEKO TESTUA

Ez zuen etorriko zenik esan, hala ere, denak geunden horren esperoan. Garaiz ailegatuko ote zen galdetzen nion neure buruari eta hala izan zedin nahi nuen. Izan ere, gutxitan ikusten da horren planta ona duen mutilik, horren itxuroso dabilenik.

-Aukera izanez gero nirekin dantzatzeko eskatuko diot. Hori da. Sartzen delarik eskutik oratu eta dantzan jarriko dut.

Hori lortze aldera, ordea, esfortzu handia egin behar nuen, ni bezain ederrak ez izanagatik, beste hamaika zeuden-eta nik agertu asmoa bere egin gogoz. Dena den, hain naiz liraina non ez duen hautatzeko tenorean dudarik izanen.

E.S.

1. Ez zuen etorriko zenik esan, hala ere, denak geunden horren esperoan.
   P. elkartua, juntatua, aurkaritza

2. Garaiz ailegatuko ote zen galdetzen nion neure buruari eta hala izan zedin nahi nuen.
   M. P. zehar galdera M. P. konpletiboa
   P. elkartua, juntatua, emendiozkoa

3. Izan ere, gutxitan ikusten da horren planta ona duen mutilik, horren itxuroso dabilenik.
   M. P. erlatibozkoa

P. elkartua, juntatua, alborakuntza

4. Aukera izanez gero nirekin dantzatzeko eskatuko diot.
   M. P. baldintzazkoa M. P. konpletiboa
   P. elkartua

5. Hori da.
   P. bakuna
6. Sartzen delarik eskutik oratu eta dantzan jarriko dut.
   M. P. denborazkoa
   P. elkartua

7. Hori lortze aldera, ordea, esfortzu handia egin behar nuen, ni bezain ederrak ez izanagatik, beste hamaika zeuden-eta nik agertu asmoa bere egin gogoz. M. P. kausazkoa
   P. elkartua, juntatua, aurkaritza

8. Dena den, hain naiz liraina non ez duen hautatzeko tenorean dudarik izanen.

1000. P. konpletiboa M. P. konpletiboa

P. elkartua

GALDEGAIA / MINTZAGAIA 1

Hitzordena ariketak 1

Esaldiak osatu:

1.- Piarresek esnea edan du, ez ARDOA

2.- Piarresek esnea edan du gaur goizean, ez KAFEA

3.- Piarresek edan egin du, ez BOTA

4.- Patxi etorri da, ez MIKEL

5.- Patxi goizean etorri da, ez ARRATSALDEAN

6.- Auto berria hortxe erosi dut, ez HAN

7.- Badator laguna, ez DA ETXEAN GELDITU

8.- Haizea badabil, ez DA GELDITU

9.- Nik ordea badakit, ez DUT AHAZTU

10.- Asko dakizu, ez GUTXI

11.- Jan, ongi jaten du, ez GAIZKI

12.- Ama ohera joan da, ez EGONGELARA

13.- Ama joan da ohera, ez AITA

14.- Ama laster joanen da ohera, ez BERANDU

15.- Mikelek esan du hori, ez URTZIK

16.- Iturginari autoa auzoak lapurtu zion, ez LEHENGUSUAK

17.- Zuek dendan ogia eta esnea erosi duzue, ez TXOKOLATEA

18.- Nik utzi ditut muxika horiek mahai gainean, ez URTZIK

19.- Arratsalde hartan, guri, Mikel etorri zitzaigun, ez ANA

20.- Guk ongi azken azterketa egin dugu, ez LEHENENGOA

21.- Igandean Federeri Nadalek irabazi zion, ez NIK

22.- Osabak eskularru beltzak izebarentzat erosi ditu, ez NIRETZAT

ERRANAIRUAK 1

ERRANAIRUAK 1

Bi txori harri batez hil	Matar dos pajaros de un tiro
Iltzez eta giltzez itxi	Cerrar a cal y canto
Hortzez eta haginez lanari lotu	Trabajar como un condenado
Aza norbaiten baratzakoa ez izan	Nadie te ha dado vela en este entierro
Mingainean herdoilik ez izan	No tener pelos en la lengua
Ahoan bilorik ez izan	No tener pelos en la lengua, sin tapujos
Erosi bezala saldu	Tal cual
Ez ur ez ardo ez izan	Ni fu ni fa
Ez arrain ez haragi ez izan	Ni fu ni fa
Norbait begiz jo	Echar el ojo a alguien, fijarse
Haratik ez honatik ez izan	No tiene vuelta de hoja
Beste erremedio santurik ez izan	No hay otro remedio
Begiko zikina baino gutxiago maite	“Cuando algo no te gusta”
Deabrua baino gehiago ezin ikusi	(pertsonekin), gorrotoa

ADITZA LANTZEN 4

INDIKATIBOA	ERRAN ZEIN SISTEMATAKOAK DIREN ADIZKIOK:	PARTE HARTZEN DUTEN PERTSONAK	PASA IRAGANERA:
JOAN NATZAIZU	Nor-nori	ni-zuri	Joan nintzaizun
GALDEGIN DIZUT	Nor-nori-nork	Nik-zuri-hura	Galdegin nizun
EROSI DIZKIZUTE	Nor-nori-nork	Haiek-zuri-hura	Erosi zizkizuten
IKUSI ZAITUZTE	Nor-nori-nork	Haiek-zuri-hura	Ikusi zintuzten
ERORI ZAIZKIO	Nor-nori	Haiek-hari	Erori zitzaizkion
JOAN GATZAIZKIO	Nor-nori	Gu-hari	Joan gintzaizkion
EKARRI NAU	Nor-nork	Hark-ni	Ekarri ninduen
ERAMAN DITUGU	Nor-nork	Guk- haiei	Eraman genituen
ETORRI DIRA	Nor	Haiek	Etorri ziren

BALDINTZA	ONDORIOA
Etorriko balitz	Etorriko litzateke
Eramango balituzte	Eramango lituzkete
Eroriko balitzaio	Eroriko litzaioke
Joango banintzaio	Joango nintzaioke
Erosiko baliote	Erosiko liokete
Hurbilduko bazintzaizkit	Hurbilduko zintzaizkidake
Ikusiko bazintu	Ikusiko zintuzke
Dei egingo baligu	Dei egingo liguke
Aitortuko balidate	Aitortuko lidakete

AHALERA	SISTEMA---------------PERTSONAK	SUBJUNTIBERA
EGIN DEZAKEZU	Nor-nork Zuk-hura	Egin dezazun
ETOR ZAITEZKE	Nor Zu	Etor zaitezen
EROS DIEZADAKEZU	Nor-nori-nork Zuk-niri-hura	Eros diezadazun
EKAR GAITZAKETE	Nor-nori Haiek-gu	Ekar gaitzaten
IRAKUR DITZAKEGU	Nor-nork Guk-haiek	Irakur ditzagun
ERAMAN ZAITZAKEGU	Nor-nork Guk-zu	Eraman zaitzagun
DEI NAZAKETE	Nor-nork Haiek-ni	Dei nazaten
HURBIL DAKIZKIDAKE	Nor-nori Haiek-niri	Hurbil dakizkidan
ERAIKI DIEZAZKIDAKEZU	Nor-nori-nork Zuk-niri-haiek	Eraiki diezazkidazun
ETOR ZAKIZKIDAKE	Nor-nori Zu-niri	Etor zakizkidan

SUBJUNTIBERA ORAINALDIA	SUBJUNTIBERA IRAGANA
EKAR NAZAN	Ekar nintzan
ERAMAN DEZAZUN	Eraman zenezan
ERRAN DIEZAIOZUN	Erran zeniezaion
IDATZ DEZATEN	Idatz zezaten
IRAKUR DITZADAN	Irakur nitzan
ETOR DAKION	Etor zekion
IRITS GAKIZKIEN	Irits genkizkien
HURBIL DAKIDAN	Hurbil zekidan
DEI DIEZAIOGUN	Dei geniezaion

ADITZA LANTZEN 3

INDIKATIBOA

IRAGANA

BALDINTZA

ONDORIOA

AHALERA

SUBJUNTIBOA

ETORRI NAIZ	Etorri nintzen	Etorriko banintz	Etorriko nintzateke	Etor naiteke	Etor nadin
JOAN NATZAIZU	Joan nintzaizun	Joango banintzaizu	Joango nintzaizuke	Joan nakizuke	Joan nakizun
HURBILDU GATZAIZKIZU	Hurbildu gintzaizkizun	Hurbilduko bagintzaizkizu	Hurbilduko gintzaizkizuke	Hurbil gakizkizuke	Hurbil gakizun

EROSI DITUZTE	Erosi zituzten	Erosiko balituzte	Erosiko lituzkete	Eros ditzakete	Eros ditzaten
IKUSI GAITU	Ikusi gintuen	Ikusiko bagintu	Ikusiko gintuzke	Ikus gaitzake	Ikus gaitzan
ERAMAN DIZKIZUT	Eraman nizkizun	Eramango banizkizu	Eramango nizkizuke	Eraman diezazkizuket	Eraman diezazkizudan

IRITSI DA	Iritxi zen	Iritsiko balitz	Iritsiko litzateke	Irits daiteke	Irits dadin
ERORI ZAIO	Erori zitzaion	Eroriko balitzaio	Eroriko litzaioke	Eror dakioke	Eror dakion
EKARRI ZAITU	Ekarri zintuen	Ekarriko bazintu	Ekarriko zintuzke	Ekar zaitzake	Ekar zaitzan
ETORRI GARA	Etorri ginen	Etorriko bagina	Etorriko ginateke	Etor gaitezke	Etor gaitezen
IRAKURRI DIZU	Irakurri zizun	Irakurriko balizu	Irakurriko lizuke	Irakur diezazuke	Irakur diezazun