ERRANAIRUAK 3

ERRANAIRUEKIN TESTUA:

Abendua zen, azterketak urtarrilean ziren, globalak. Oraindik ez zuen ezer egin, mutikoak ez zituen liburuak ireki eta gaiak prestatzen ez zen hasi, ez zekien ezer. Gabonak laister iritsi behar ziren eta familia ikusi nahi zuen, bere lagunekin afaldu eta festaz atera. Horretarako, hortzez eta aginez lanari lotu behar izan zion. Horrela, gabonak iritsi baino lehen, gai guztiak ezagutzen zituen eta bakarrik errepaso txiki bat egin behar izan zuen gabonetan. Bere familiaz eta lagunetaz gozatu izan ahal zuen. Azkenean, urtarrilean asignatura guztiak lehenengoan gainditu zituen, halaber nota onekin.

ERRANAIRUAK 2

EGOERA	ERRANAIRUA
Presidentea mutur aurrean jarri zaio eta aurpegira begiratuz, berari buruzko iritzi txarra agertu dio batere arazorik gabe	Ez du mingainean herdoilik
Urte osoan ibili da Mikel lanean maila igotzeko prestatzen; ikastaroak egin, txostenak aurkeztu, ordu gehigarriak bete… azken unean, halere, nagusiaren ilobari eman diote igoera, batere merezi gabe.	Jokalaririk hoberena pilotarik gabe
Teilatuan teila bat hautsi da eta ura sartzen da. Mikel teilatura igo da hura konpontzeko asmoz, baina teilatua zanpatzean beste hamaika teila hautsi ditu.	Tximistatik atera eta ostotsera erori
Mikelek lagunari esan dio sobera mintzatzen dela. Hala ere, Mikel zinez kalakariagoa da eta gainera oihuka jardutea maite du.	Otsoa artzain
Mikel jo eta su ibili da neska baten gibeletik, hura erakarri asmoz, baina alferrik izan da eta orain arras goibel dago.	Askoren astoa goseak hil
Mikelek irakasleari atzo medikuarenean izan zela azaldu dio eta horregatik ez zela eskolara joan. Irakaslea aitarekin mintzatu da eta egia ez zela ikusita, bertan zigortu du.	Gezurrak adarrak laburrak ditu
Mikelek bere burua zuzendari izendatu du. Kideak ez daude sobera ados, baina Mikelek horren berri galdetu dienean inork ez du hitzik esan.	Entzun eta isil, baiezko biribil
Mikel beti oso mutiko zintzoa izan da, baina azpijokoetan beste inor baino trebeagoa eta mingarriagoa dela jakin duzu	Otsoa artzain
Mikelek uko egin dio zuen lanpostuari, lagun batek laster hobea eskainiko diola agindu baitio. Krisia dela-eta eskaintza bertan behera geratu da eta Mikel langabezian da orain.	Eza, harria baino gogorragoa
Mikelek etxea eta lana kendu dizkit, baina hori ez da horrela geratuko	Odolkiak ordainetan
Mikel, liburua argitaratu diotenetik Shakespeare bailitzan ibiltzen da karrikan barna	Ez izan eta bai uste
Autoa bost lagunen artean erosi dute Mikelek eta bestek. Handik bi hilabetetara zeharo hondatua et zahartua dago.	Askoren astoa goseak hil
Mikel oso ikasle txarra izan da beti, baina, kostata bada ere, ikasketak amaitu eta orain irakasle dabil.	Hobe da txori bat eskuan ehun hegan baino

KI HANPADURA 1

Hurrengo esaldi eta pasarteak aztertu eta gaizki dagoena zuzendu

1.- Anaiak holako lanik ez zituela nahi jakinarazi zion.

2.- Bizikleta behar ez zen bidetik ibilki eta autoak harrapatu!

3.- Herrian ikusi zidaten atzo eta gaur haiekin joateko erran naute.

4.- Ama pentsatzen dago zer egin behar duen bihar bazkaltzeko.

5.- Neronek liburua erosi nuen Xalbadorren.

6.- Apez bezala egon ziren bi urtez Bidankozen.

7.- Horiek ere dakite Anderrek zergatik suspenditu du.

8.- Futbol jokalarietaz mintzatzen pasatzen du eguna, batere mugitu gabe.

9.- Aitak sukaldea garbitzea esan zion, baina kasurik ez.

10.- Horien artean bada mutil bat dela nire lehengo ikaskidearen oso laguna.

11.- Berueten omen zegoen gizonen bat inguruotan denak ikaratzen zituena, borrokalari fama zuena. Bordaberrik berak ere ez zuen polita izan behar eta, jakinki gizon horren berri, eta ikustera joateko aiherrak (irrikitan) egoki aspaldian!

12.- Gazta jan dut, eta ere bai haragia.

13.- Neska hura hementxe gelditu egin zen.

14.- Kalean ikusi diet goizean baina ez diet deus ere erran.

15.- Petra Mari nire ikastolako irakasle bat da.

16.- Jakinarazi zion libururik ez zituela ekarri.

17.- Badut lagun bat dela Irurtzungoa.

18.- Irakasle bezala egon zen bi urtez Erratzun.

19.- Bista ona edukiki, baina ezin elkar ikusi!

20.- Irailak 14 etorriko zela erran zuen, baina ez etorri!

21.- Asko oroitzen naiz urte hartan ezagutu nuen mutil batetaz.

22.- Deitu eta deitu ari naiz, baina inork ez erantzuten!

23.- Beti ereta (‘rollo’) berarekin ari da, beste batean ez duela onartuko, baina unea iristen denean beti baietz erraki ergel horrek!

Beti ereta (‘rollo’) berarekin ari da, beste batean ez duela onartuko, baina unea iristen denean beti baietz erraki ergel horrek!

24.- Donostitik Zarautzera hogei eta bost kilometro daude.

25.- Ez zuela nahi esaten zuen, ez zuela hartu behar, baina edari hura gustatzen eta azkenean hartu! 26.- Ingelesez mintzatzera ikasi zuen Londresen, sei hilabeteetan.

27.- Hori beti besteetaz baliatzen da nahi duena lortzeko.

28.- Han feria ikusten genbiltzan, eta halako batean hor ikusten dugu jendea dena ijito bati makilekin kristorenak ematen. Zer ote zen eta, kartera lapurtzen bati ari zela, besteak ikusi! Jo garrotearekin, eta eskuan zeukan kartera kendu omen zion!

29.- Mirari zegoen pentsatzen gauzak ez zituela ongi egin.

30.- Gaizkixe da gure mutikoa orain!

31.- Mikelek bazuen lagun bat zela unibertsitateko langilea.

32.- Zazpi egun honetan ez du begirik itxi!

33.- Aita badago gaixorik, ospitalean.

34.- Alkate aitaren lehengusua izan zen luzaz.

35.- Gaur ez dut batere asmatzen, ez dago gauzak zuzen egiteko modurik! Astelehena izaki!

36.- Hobe da kurtsoan zehar lan pixka bat egitea ezen ez gero uda ikasten pasatzea.

37.- Garagardoa Ikerrek, gustu-gustura edan egin zuen.

38.- Esan zion lan hura egitea, baina besteak ez zuen egin.

39.- Lehen aldia da prozedura hori erabiltzen dela.

40.– Urtzi dago etxean.

41.- Ez erosteko esan nien, garestiegia zela, baina eroski zozo haiek!

42.- Jatera eman zion, baina ezin zeun deus irentsi, hain zegoen ahul.

43.- Ergel hark denda non zegoen ez genekiela uste zuen, baina guk jakin eta jokoa erosi!

44.- Hemendik ederki ikusiki Mikelen etxea! Han da, gain hartan.

45.- Merkatuan ogia erosi eta berehala joanen naiz etxera, zu egon lasai.

46.- Zuk gauzak beti gaizki azaltzen! Hola ez dago deus ere egiterik hemen!

47.- Hau honela izan eta gabiltza hain ardura gutxirekin!

48.- Erretzeko beroa ari zuen eta berokia jantzirik ekarki ergel hark!

49.- Nago ez ote den hobe deus ez egin eta esperoan gelditzea.

50.- Baina hurrengo aukera zetorkionean agur agindu onak!, agur asmo ederrak!, behingoa ezer ez zela eta, berriz ere berera eta lehenera. Arimaren etsaiak bakoitzean behin baino ez du eskatzen. Hark jakin behin askok egiten dutela beti !

51.- Tiroa ez egiteko agindu zion tenienteak, baina ez zion aditu.

52.- Ez ibiltzen da ez ibiltzen uzten du.

53.- Nire irudiko oporretan askoz ere hobe gaude klasean baino.

54.- Hala, pixka bat egon nintzen haien bertsoak aditzen, eta ni ere lotsagabea izaki, eta gogoan daukat nola bota nuen aurreneko bertsoa, eta handik aurrera sekulako saioa egin genuen.

55.- Ez erosteko esan nien, garestiegia zela, baina eroski zozo haiek!

56.- Mirenek du aukera gauzak zuzen egiteko.

57.- Ez nuen uste, baina ageriki gure herria hemendik!

Ongi dago

58.- Daude franko izorratuak, baina ez ditugu botako.

59.- Jakin banu ez nintzen herrira joanen!

60.- Ariketa hariek klasean lan ditzakegu, ongi ikasi arte.

2 BAKARRIK EGIN DITUT SAIATU NAIZEN ARREN, EZ NEKIELAKO.

GALDEGAIA / MINTZAGAIA 2

Ariketa – Mintzagaia eta galdegaia

Perpaus hauetan, erran: 1) zein den galdegaia; 2) zein den mintzagaia; 3) mintzagaia hanpatua den ala ez.

Horiek zehaztu baino lehen, pentsatu perpausaren hitz-ordena markatua den.

1.- Mikelek atzo esnea edan zuen. (SOA)

2.- Mutiko hark euskaraz ongi zekien. (SOA)

3.- Mutiko hark ongi euskaraz zekien. (SOA)

4.- Nik hura banekien. (SOA)

5.- Aitatxi erori egin da. (SA)

6.- Madrilgoek Haritz pozik ikasketaburu izendatu dute. (SOA)

7.- Gerrillarien burua Ruandako armadak harrapatu du. (SOA)

8.- Anek oinetako berriak ahizparendako erosi ditu. (SOA)

9.- Liburuaz gustura mintzatu ginen atzo hitzaldian.

10.- Gu, atzo, hitzaldian, gustura liburuaz mintzatu ginen. (SOA)

11.- Ainarak goxokiak bere lagunarendako erosi ditu. (SOA)

12.- Gure aita zenak ahal zuen guztietan antxumekia jaten zuen. (SOA)

13.- Zinegotzi Mikelen adiskidea egon zen Aritzun. (OSA)

14.- Horrek euskara ederki daki. (SOA)

15.- Haiek euskara bazekiten, jakin.

16.- Nerea gelditu da etxean. (SAO)

17.- Erositako liburuak, Pellok Mireni utzi zikion atzo.

18.- Zuek ongi lehengo urteko lana egin zenuten. (SOA)

19.- Maindirea garbigailuan urratu zitzaion amari. (SOA)

20.- Ikasleek errektoreordeari irakasle haren jokaera okerra azaldu zioten.

21.- Jon kalean erori egin da. (SOA)

22.- Haiek dirua, ekarri, bazekarten. (SOA)

23.- Gu mintzatzen gara euskaraz holako lekuetan. (SAO)

24.- Dirua galdu zuen Mikelek atzo. (OAS)

25.- Osasunak aise partidak galtzen ditu. (SOA)

26.- Xalak Titini Donostiako Galarragan irabazi zion partida igandean. (SOA)

27.- Usakumea, ongi, Armairuko Mendialdea jatetxean egiten dute. (SOA)

28.- Hizkuntza zaila alemana iruditzen zitzaion mutil hari. (SOA)

29.- Mutikoek lanak irakasleari aurkeztu dizkiote arestian. (SOA)

30.- Lehengo eguneko hitzaldian nahasi egin nintzen ni. (OAS)

PERPAUSAK 7

Egizu hurrengo testu ttipien analisia

Guk aldaketa gauza dadin (M. P. Helburuzkoa) justizia trantsizionala landu nahi dugu, baina (P. Elkartua. Juntatua Aurkaritza) ez dute onartzen. Estrasburgoko auzitegitik horri buruzko ebazpen asko etorri dira, auziak ez direla (behar bezala) tratatu (M. P. konpletiboa) (M. P. Moduzkoa) esaten dute.

Guraso erdaldunez osatutako (M. P. Erlatibozkoa) taldeetan, euskararekiko jarrera positiboa dute (P. N.) denek. Euskaraz

ikasteko (M. P. Helburuzkoa) klaseetara joaten dira eta dakiten apurra erabiltzen dute, nahiz eta ez den erraza.(M. P. kontzesiboa). (P. E. Juntatua. Emendiozkoa)

Guraso etorkinekin izandako (M. P. Erlatibozkoa) elkarrizketetan ageri da euskararekin ez dutela (M. P. Konpletiboa) izan harremanik. Euskaraz jakitea (M. P. konpletiboa) ezinbestekoa iruditzen zaie seme-alabei lagundu ahal izateko, (M. P. Helburuzkoa) baina (P. E. Juntatua, aurkaritza) gero ez dira gai.

TESTUAK 1

ZENBAT URTE BIZIKO GARA?

Biologia aldizkarian Gorka Orive Arroyok idatzitako “Zenbat urte biziko gara?” testuan, egilea aldi berean igorlea da eta honen kasuan gaian aditua da, farmazian doktorea delako. Testuan Oriveren rola dibulgatzailea da. Bere asmoa objektiboki bizi itxaropenari buruzko informazioa ematea da; hau da, informazioa ematea besterik ez.

Horretarako testuaren hasieran eta bukaeran 3. pertsona orainaldian erabiltzen du. Nahiz eta testuko beste zati guztian 1. pertsona pluralean erabi. Hau testu osoan zehar hartzailea aktiboki agertzeko egiten du eta horrela honen presentzia ikustarazi, honen atentzioa bereganatzeko.

Testu hau maila akademiko on bat duen euskaldun batentzako pentsatua dago. Edonork ezin izango luke testu honetan aipatzen diren gauza guztiak ulertu. Orive Arroyok euskara batua erabiltzen du, maila estandar batean. Kanala idatzia da.

Lehen esan dugun bezala, azalpenezko testua da, informazioa zabaltzea du helburu eta horregatik logikoa denez, ez da modalizaziorik agertzen.

Woody Allen aipatzen du behin, beraz, testuan polifonia dago. Ez da soilik idazlearen ahotsa entzuten. Aldi berean, intertextualitatea dagoela esan dezakegu.

TESTU ANTOLATZAILEAK 3